Zwrot odliczenia VAT przy wykreśleniu z rejestru podatników VAT

Wykreślenie z rejestru podatników VAT nie jest tylko formalnością w urzędzie skarbowym. Czeska ustawa o podatku od wartości dodanej nakłada na podatnika, który wykreśla rejestrację, obowiązek zwrotu w ostatniej deklaracji części wcześniej zastosowanego odliczenia podatku od majątku, który na dzień wykreślenia rejestracji pozostaje w jego majątku firmowym. Dotyczy to zapasów, wyposażenia oraz majątku trwałego, jak samochody czy wyposażenie lokalu. Ten krok w praktyce często jest pomijany, a przy kontroli prowadzi wtedy do doszacowania podatku i odsetek za zwłokę.

Podstawa prawna: § 79a ustawy o VAT

Obowiązek reguluje § 79a ustawy nr 235/2004 Sb., o podatku od wartości dodanej. Podatnik, który wykreśla rejestrację, jest zobowiązany obniżyć zastosowane odliczenie podatku od majątku, który na dzień wykreślenia rejestracji jest jego majątkiem firmowym i przy którym zastosował odliczenie podatku lub jego część. Obniżenie wykazuje się w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy, czyli ten, w którym nastąpił dzień wykreślenia rejestracji.

Ustawa rozróżnia trzy grupy majątku i dla każdej obowiązuje inny sposób obliczenia.

Zapasy i majątek niedokończony

Przy towarze na magazynie, materiale lub produkcji niedokończonej obniżenie liczy się w pełnej wysokości wcześniej zastosowanego odliczenia. Innymi słowy: jeśli przy zapasach zastosowaliście odliczenie i na dzień wykreślenia rejestracji nadal je macie w magazynie, musicie zwrócić całe to odliczenie – bez względu na to, jak długo zapasy leżały.

Majątek trwały: proporcjonalny zwrot według pozostałego okresu

Przy majątku trwałym – typowo pojazdy, maszyny, sprzęt komputerowy powyżej limitu dla majątku trwałego, nieruchomości – postępuje się inaczej. Stosuje się podobną zasadę jak przy zwykłej korekcie odliczenia według § 78 ustawy o VAT: zwraca się tylko proporcjonalną część odliczenia odpowiadającą liczbie lat, które jeszcze pozostają do końca ustawowego okresu korekty odliczenia.

Ten okres wynosi:

• 5 lat dla pozostałego majątku trwałego (samochody, maszyny, wyposażenie),
• 10 lat dla nieruchomości – budynków, lokali i ich ulepszeń technicznych.

Okres liczy się od roku kalendarzowego nabycia majątku. Im dłużej podatnik już posiada i wykorzystuje majątek do działalności opodatkowanej, tym mniejszą część odliczenia musi zwrócić przy wykreśleniu rejestracji.

Drobny majątek nabyty krótko przed wykreśleniem

Szczególna zasada obowiązuje dla majątku, przy którym podatnik zastosował odliczenie podatku w wysokości co najmniej 2 100 CZK i nabył go w ciągu ostatnich 11 miesięcy przed wykreśleniem rejestracji lub w miesiącu, w którym do wykreślenia dochodzi. Obniżenie odliczenia w tym przypadku oblicza się jako iloczyn jednej dwunastej zastosowanego odliczenia i liczby pełnych miesięcy kalendarzowych, przez które majątek nie był majątkiem firmowym podatnika w ramach działalności gospodarczej.

Celem jest zapobieżenie sytuacji, w której podatnik tuż przed końcem rejestracji nabywa wyposażenie z odliczeniem VAT, a zaraz potem wykreśla rejestrację.

Kiedy obniżenie odliczenia nie ma zastosowania

Zasada nie ma zastosowania do majątku, który:

• do dnia wykreślenia rejestracji został sprzedany, przekazany darowizną lub w inny sposób wycofany w sposób podlegający opodatkowaniu, a VAT od tej czynności został przyznany,
• został całkowicie zużyty w ramach działalności gospodarczej przed wykreśleniem rejestracji,
• nie był przy nabyciu przedmiotem odliczenia (np. zakup od podmiotu niebędącego podatnikiem VAT lub bez prawa do odliczenia).

Dlatego przed złożeniem wniosku o wykreślenie rejestracji warto sporządzić spis majątku i zdecydować, czy majątek trwały lepiej sprzedać lub wycofać jeszcze jako podatnik VAT – VAT od sprzedaży wtedy odprowadzicie w zwykły sposób zamiast proporcjonalnego zwrotu odliczenia.

Gdzie i jak zgłasza się obniżenie

Obliczoną kwotę obniżenia odliczenia wykazujecie w ostatniej deklaracji VAT, czyli za okres rozliczeniowy, w którym nastąpił dzień wykreślenia rejestracji, w wierszu do korekty i wyrównania odliczenia podatku ze znakiem ujemnym. Deklarację składa się standardowo przez portal podatkowy w zwykłym terminie, w jakim musi zostać złożona deklaracja za dany okres rozliczeniowy.

Związek z zakończeniem działalności

Jeśli VAT wykreślacie w związku z całkowitym zakończeniem działalności, ten krok przebiega równolegle z innymi obowiązkami wobec urzędu skarbowego, ČSSZ i kasy chorych oraz z doszacowaniem należności i zapasów w podatku dochodowym. Obniżenie odliczenia VAT jest odrębnym dodatkowym obowiązkiem – dotyczy innego podatku i liczy się inaczej niż doszacowanie dla celów podatku dochodowego, dlatego łatwo o nim zapomnieć, zwłaszcza gdy przedsiębiorca skupia się przede wszystkim na zamknięciu deklaracji podatku dochodowego.

Podsumowanie

Wykreślenie z rejestru VAT niesie ze sobą obowiązek zwrotu części wcześniej zastosowanego odliczenia od majątku, który pozostaje w waszym majątku firmowym. Przy zapasach zwraca się odliczenie w pełnej wysokości, przy majątku trwałym proporcjonalnie według pozostałych lat okresu korekty, a przy drobnym majątku nabytym tuż przed wykreśleniem według liczby miesięcy. Warto to policzyć z odpowiednim wyprzedzeniem – ewentualnie rozważyć sprzedaż lub wycofanie majątku jeszcze jako podatnik VAT, zanim dojdzie do samego wykreślenia rejestracji.

Prowadzicie ewidencję dokumentów i szykujecie się do zakończenia lub zawieszenia działalności? DokladBot pomoże wam utrzymać przegląd wystawionych faktur, otrzymanych dokumentów i zastosowanych odliczeń, abyście mieli podkłady do ostatniej deklaracji VAT oraz do doszacowania zapasów i należności w jednym miejscu.